maandag 16 juli 2012

Koffers pakken!

Het is zomer, tijd om je koffers te pakken, weg van de Nederlandse regen, op naar de Franse zon! Koffers pakken betekent natuurlijk eigenlijk koffers inpakken. In het Frans wordt dat niet ‘emballer les coffres’. Twee maal fout:
-       Emballer is gereserveerd voor het inpakken van een kadootje, in mooi papier en met een strik erom. Emballer heeft nog veel meer betekenissen (bijvoorbeeld ce film m’a emballé – ik ben weg van deze film, cette idée ne m’emballe pas trop – ik ben niet zo weg van dat idee). Leuk woord, een volgende keer meer erover …
-       Het Franse woord voor koffer is une valise (De Vlamingen  zal het bekend voorkomen, zij zeggen ‘een valies’).
De enig juiste uitdrukking voor je koffers (in)pakken is: faire ses valises. Alles netjes in een koffer inpakken zou je kunnen vertalen met: (bien) ranger ses affaires/ses vêtements dans sa valise. Dat betekent dus ook netjes opvouwen, wat me brengt op de uitdrukking: plier bagage – letterlijk: je bagage opvouwen. Maar het is eigenlijk meer de uitdrukking om te zeggen dat je ervandoor gaat/vertrekt. A la fin de l’été, les touristes plient bagage – aan het einde van de zomer vertrekken de gasten. Ils font leurs valises betekent hetzelfde – ze pakken hun koffers.  
Valise wordt uitgesproken met een v die klinkt als een w en een s die klinkt als een z.
Maar le coffre dan, zul je zeggen, dat is toch ook een Frans woord? Jazeker, onze koffer komt er rechtstreeks vandaan. Maar de Franse coffre is tegenwoordig vooral een kist, bijvoorbeeld voor speelgoed of linnen. Of (kleiner) voor juwelen en geld. Un coffre fort is dus geen zware koffer, dat is une valise lourde, maar een kluis, van onverwoestbaar staal. Bij de bank is la salle des coffres de ruimte waar de kluisjes zich bevinden.

Waar het pas echt ingewikkeld begint te worden is in de kofferbak. Die heet in het Frans namelijk … le coffre. Je koffers in een Franse kofferbak deponeren wordt dus: poser les valises dans le coffre.

Niet alleen mensen, ook sommige woorden gaan op reis. Het zijn zogenaamde mots-valises. Ze reizen meestal per twee, waarbij het hen niet zozeer om de bestemming gaat, als wel om samen in een koffer te zitten en … een nieuw woord te vormen. Zoals  motel (hotel-motor), smog (fog-smoke), brunch (breakfast-lunch) of franglais (français-anglais).

Bon, je vais faire mes valises: bonnes vacances!

(Begin september ben ik er weer!)

2 opmerkingen:

  1. Prettige vakantie Marion!

    Die mots-valises worden natuurlijk pas echt zot als je hoort dat ze in het Engels "portmanteau" heten...

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ja inderdaad, dan kom je weer op een heel ander onderwerp, dat ik hier niet doorheen heb willen mengen. Een volgende keer ...
    Ook jij een prettige vakantie!

    BeantwoordenVerwijderen