vrijdag 15 juli 2011

Détends le string!


Het zomerartikel bij uitstek is de teenslipper, je weet wel, zo'n plastic slipper die je aan je voet houdt door middel van een V-vormige plastic band die tussen je grote en tweede teen verdwijnt.

Heb je een nieuw paar nodig op vakantie in Frankrijk? Weet dan dat de Fransen dit schoeisel des tongs noemen. En dat komt niet door de vorm. Die lijkt weliswaar een beetje op een tong, maar het Franse woord voor tong is natuurlijk "langue".

Nee, des tongs komt van het Engelse "thong" (met th), wat touwtje of draadje betekent. Er is niet veel fantasie voor nodig om te begrijpen dat "a thong" in Engelssprekende landen een string is, je weet wel, het bikinibroekje of de slip waarin een minimum aan textiel verwerkt is. "A string" heet het daar ook wel, net zoals in Nederland en ook in Frankrijk. Teenslippers heten in het Engels meestal flip-flops.

Kan het dus toch weer ingewikkeld worden in Frankrijk, voor zoiets simpels als het kopen van een paar teenslippers. Voor je het weet sta je je op te winden in die strandboetiek, omdat de Fransen je weer eens niet begrijpen, alleen maar omdat je het woord tongs niet had gebruikt.

Zegt men tegen je: détends le string! (uitgesproken als "striengk"), denk dan niet meteen aan een oneerbaar voorstel, je hoeft je string niet los te maken, dat zou zijn: détache ton string. Het is een woordgrapje. Le string is natuurlijk de string, maar ook "koord": ontspan het koord (dan breekt het niet), met andere woorden, relax, wind je niet op. Het is omgangstaal onder jongeren. In Nederland kennen we het gezegde: rustig aan, dan breekt het lijntje niet. Maar dat is dan weer een uitdrukking voor ouderen. In het Engels bestaat de uitdrukking "relax the string" trouwens niet. Het is een woordgrapje à la française.

Hoe het ook zij, rustig blijven, het is vakantie!

woensdag 13 juli 2011

Opvoedende radars


In mijn voorlaatste bericht vertelde ik over het afschaffen van de waarschuwingsborden voor flitspalen langs de Franse wegen.

Vanochtend hoorde ik op het Franse nieuws, dat begonnen is met het installeren van des radars pédagogiques. Wat dat zijn, "pedagogische", of "opvoedende" radars? Niets anders dan de elektronische borden die wij in Nederland ook kennen (U RIJDT TE HARD). Ze geven de snelheid aan waarmee je rijdt en worden eventueel gevolgd door een flitspaal. Het fijne van een "opvoedende" radar is, dat je wel wordt gewaarschuwd, maar niet wordt geflitst, je kunt je rijgedrag dus nog net op tijd aanpassen.

Wat het verschil in effect is tussen de oude waarschuwingsborden en deze nieuwe radars pédagogiques? Wie het weet mag het zeggen. 4000 zal de overheid er plaatsen, tussen nu en eind 2012 en ze kosten tussen de 3.000 en 4.000 euro per stuk. Een driedubbele strop voor de staatskas, eerst de kosten voor het weghalen van de oude borden, daarna de kosten voor het installeren van de radars pédagogiques en dan ook nog eens het mislopen van inkomsten uit verkeersboetes.

Het is bijna verkiezingstijd, dus het zal de prijs wel waard zijn ...

vrijdag 8 juli 2011

Coeurs à la lavande


Iets heel anders deze keer. Het is zomer en dus bloeit de lavendel, en niet alleen in Frankrijk. Mijn tuin staat er vol mee, niet alleen omdat het mooie bloemen zijn om te zien en heerlijk om te ruiken, maar ook omdat het een van de weinige plantensoorten is die de barre Zuidfranse hitte overleven.

Toen ik hier pas woonde, maakte ik vlijtig zakjes met gedroogde lavendel en kunstig gevlochten ruikertjes voor op het toilet. Maar daar ben je op een gegeven moment wel op uitgekeken. Nu heb ik iets nieuws ontdekt, namelijk lavendel in de keuken! Wil je ook eens iets anders doen met lavendel, probeer deze lavendelkoekjes dan eens! Ze zijn gemakkelijk te maken, erg origineel en erg zomers!


Begin met een handjevol lavendelbloemen te plukken. Ze moeten nog in de knop zijn. Het is even een karweitje, maar je hebt echt niet veel nodig, dus … courage. Verder heb je een uitdrukvormpje in de vorm van een hart nodig (een andere vorm mag natuurlijk ook).


Ingrediënten:
225 gram bloem
75 gram suiker
75 gram harde boter, in blokjes
1 ei
1 soeplepel lavendelbloemen, fijngehakt
snufje zout

Decoratie:
4 eetlepels poedersuiker
1 eetlepel water
2 soeplepels lavendelbloemetjes (niet fijngehakt)

Bereiding:
Oven voorverwarmen op 175 ° C
Leg een of meer bakplaten met bakpapier klaar.
Vermeng meel, zout en boter tot een kruimelig deeg. Voeg de suiker en het ei toe en kneed er een samenhangend deeg van. Meng de fijngehakte lavendel er gelijkmatig doorheen.
Rol het deeg uit tot een plak van ca. 5 mm dikte.
Druk de hartjes uit, kneed de resten opnieuw tot een bal en rol deze uit, enzovoort, totdat alles op is.
Bak de koekjes in ca. 10 minuten (blijf erbij staan, want ze verbranden snel!). Laat ze afkoelen.
Bereid het glazuur voor met de poedersuiker en het water. Voeg zonodig suiker of water toe, totdat een redelijk dikke vloeistof ontstaat die nog net van een lepel afloopt.
Trek sliertjes glazuur over de afgekoelde hartjes (zie foto) en bestrooi ze onmiddellijk met de resterende lavendel (zo blijven de bloemetjes plakken). Laat het glazuur hard worden.



Succes verzekerd bij de thee op een zomerse namiddag in de tuin.





Maak je dit recept in Frankrijk en ben je op zoek naar de juiste ingrediënten? Misschien heb je iets aan het volgende woordenlijstje:


- bakpapier: du papier sulfurisé

- een uitdrukvormpje

- un emporte-pièce

- poedersuiker: du sucre glace

- gewone kristalsuiker: du sucre en poudre

maandag 4 juli 2011

Un homme averti ... est verbalisé



Frankrijk slaat in Europa bepaald geen goed figuur wanneer het gaat om la sécurité routière, de verkeersveiligheid. Per jaar vallen er in het Franse verkeer 67 doden per miljoen inwoners, bijna het dubbele van het Nederlandse aantal dodelijke verkeersslachtoffers*. De laatste jaren heeft Frankrijk veel gedaan om zijn slechte imago te verbeteren en met succes, want er is een dalende tendens waar te nemen. Tot april van dit jaar, toen er ineens 20% meer slachtoffers te betreuren vielen. President Sarkozy greep direct in, met een maatregel die heel wat discussie losmaakt.

Het gaat om het afschaffen van de waarschuwingsborden dat er even verderop een flitspaal (un poste de radar) staat. Ga je dit jaar op vakantie naar Frankrijk, wees er dan op verdacht dat je zonder vooraankondiging zomaar langs zo’n paal rijdt en dus geflitst kunt worden. Ach, wat kan het mij schelen, zul je misschien zeggen. Ik heb mijn eigen waarschuwingssysteem toch, in mijn GPS en als “App” op mijn Iphone. Maar let op, de maatregel is nog maar net (sinds mei) van kracht en veel is onduidelijk. De radarverklikkerbranche is na fel protest met de overheid tot een akkoord gekomen: ze mogen hun radardetectors ombouwen (of alleen maar “omnamen”?) tot avertisseur de zones dangereuses. Avertir betekent “waarschuwen” en un avertisseur de zones dangereuses is dus een waarschuwingsapparaat voor gevaarlijke zones. De bedoeling ervan is dat je als automobilist niet meer op de hoogte wordt gesteld van de exacte positie van de flitspaal, maar van de aanwezigheid van een “gevaarlijk zone”. Een beetje cryptisch allemaal? Dat klopt.

Is de in je TomTom ingebouwde radarverklikker zo’n -geoorloofde- avertisseur? Je zou zeggen van wel, maar zeker is het allerminst. Het schijnt dat er al mensen op de bon zijn geslingerd vanwege een TomTom met radarwaarschuwing. Mocht je toch worden aangehouden wegens te hard rijden, zeg dan in ieder geval dat je slechts een “avertisseur” in je auto hebt, en heb het zeker niet over un detecteur!

Tussen nu en eind 2012 komen er ook nog eens duizend nieuwe flitspalen bij. Een deel daarvan is deze zomer vast al wel geïnstalleerd. Ik heb je gewaarschuwd en een gewaarschuwd mens telt voor twee, un homme averti en vaut deux. Dus kun je je maar beter gewoon aan de snelheid houden, misschien.




* Bron: Europa Press Releases RAPID, cijfers 2009

maandag 20 juni 2011

Vakantieroutes (4)


Wanneer je al een tijdje niet in je favoriete streek in Frankrijk bent geweest, zul je misschien verbaasd staan, dat het nummer van de weg die je altijd nam nu ineens niet meer voorafgegaan wordt door een N, maar door een D.

Dat heeft alles te maken met de zogenaamde déclassement des routes nationales, wat inhoudt dat grote stukken van deze wegen van nationaal zijn “gedegradeerd” tot departementaal. De ontwikkeling is begonnen in 1972, toen er in een keer 53 000 kilometer N-wegen aan de departementen werd overgedragen. Daarna zijn er diverse andere overdrachten geweest. De operatie is nu voorbij, aan N-wegen is nog slechts zo’n 12 000 km over (tegenover ca. 365 000 kilometer routes départementales).

Op die manier zijn ook grote stukken van de N7 in D7 veranderd. Nou moet je weten dat de “Nationale 7”, ook wel la route des vacances genoemd, de bekendste weg van Frankrijk is. Het was voor de eerste autorijdende Franse vakantiegangers dé weg naar het zuiden en is nog steeds een begrip. Voor haar déclassement was het ook de langste weg, met bijna 1000 kilometer lengte, beginnend in Parijs (Porte d’Italie) en via Lyon, Valence en Aix en Provence doorlopend naar Menton.

Hoe groot de nostalgie rond de N7 voor de Fransen was en is, blijkt wel uit deze video clip “avant la lettre” uit 1959, van het liedje "La Nationale 7" van de toen zeer populaire zanger Charles Trenet: http://www.youtube.com/watch?v=uXNIrFStLa8

De Franse geschiedenis kent vele voorbeelden van burgerlijke ongehoorzaamheid. De Fransman accepteert niet zomaar alles wat de centrale overheid dicteert. Vandaar dat je op sommige stukken D7 iets van revolutionair gedrag kunt waarnemen. Daar waar de D7 bijvoorbeeld plotseling ND7 heet. Of zoals op deze foto, waar je als je goed kijkt achter de D7 nog een kleine letter n kunt zien staan. Niet dat het er overzichtelijker van wordt, maar het punt is gemaakt: touche-pas à ma nationale 7!

vrijdag 17 juni 2011

Vakantieroutes (3)


De snelwegen in Europa zijn vooral een ontwikkeling vanaf de jaren zestig, gevolg van het toenemend autobezit en de opkomst van het massatoerisme. Voor die tijd waren in Frankrijk de routes nationales (RN) de hoofdwegen door het land. Sommige belangrijke routes nationales vertrekken vanaf een medaillon in de grond op het plein voor de Notre-Dame in Parijs (“le point zéro des routes de France”), zoals de RN1 richting Calais of de RN 4 naar Straatsburg.

Zoals vaak met wegen, lopen ze vandaag de dag nog steeds daar waar in lang vervlogen tijden hun traject is uitgestippeld, bijvoorbeeld door de Romeinen, door de Franse koningen of door Napoleon. Deze laatste heeft veel betekend voor de verbetering van het Franse wegennet, uit puur eigenbelang overigens, om zijn troepen snel door het land te kunnen verplaatsen. Eén bijzondere route nationale draagt tot op heden zijn naam. Niet zozeer omdat Napoleon hem heeft aangelegd of verbeterd, maar omdat hij deze route in 1815 heeft gebruikt om terug te keren naar Parijs, nadat hij uit zijn ballingschap op Elba was ontsnapt.

Ik heb het over de Route Napoléon, ofwel de RN 85. Deze loopt van Grenoble tot aan Golfe-Juan aan de Middellandse Zeekust (bij Cannes). Of eigenlijk moet je het andersom zeggen, want Napoleon kwam aan land in Golfe-Juan en vervolgde zijn weg via Grasse, Digne-les-Bains, Gap en Grenoble, met Parijs als einddoel. De Route Napoléon is ook daarna van historisch belang gebleven (bijvoorbeeld in de Tweede Wereldoorlog).

Wil je meer weten over alle wetenswaardigheden rondom deze legendarische weg, kijk dan bijvoorbeeld eens op onderstaande sites.
http://www.route-napoleon.com/
http://www.routenapoleon.fr/
http://napoleon1er.perso.neuf.fr/Route-Napoleon.html

vrijdag 10 juni 2011

Vakantieroutes (2)



Frankrijk heeft maar liefst 11.000 kilometer snelwegen. Sommige zijn beroemd, wanneer je er op rijdt, kom je al echt in vakantiestemming. Ze hebben dan ook niet alleen maar een nummer maar ook een mooie naam. L’Autoroute du Soleil bijvoorbeeld. Die begint op de A6 (van Parijs naar Lyon), en gaat vervolgens over in de A7 (van Lyon naar Marseille). Of la Provençale, de A8 die loopt van Aix en Provence tot aan de Italiaanse grens. Of l'Autoroute des Deux Mers, tussen Toulouse en Bordeaux.

Een vervelende bijkomstigheid van de Franse snelwegen is dat ze nogal duur zijn. Aan de péage-poortjes geef je op een tocht dwars door Frankrijk een flinke stapel eurobiljetten af, het is een behoorlijk deel van je vakantiebudget. Je zou misschien denken dat het woord péage van payer (betalen) komt. Het klinkt ook beetje hetzelfde. Maar nee, péage is een woord uit de Middeleeuwen, dat zelfs toen al zo geschreven werd. Het is le droit de mettre le pied, letterlijk het recht om je voet neer te zetten, tegen betaling wel te verstaan. Het komt van het Latijnse "pedaticum" , waarin dan weer het Latijnse woord "pes-pedis" zit, dat voet betekent. Te voet gaan we tegenwoordig niet meer, maar verder is het principe hetzelfde gebleven: de gebruiker betaalt.

Op bepaalde dagen in het jaar, zou je er overigens bijna voor kiezen om ouderwets te voet te gaan. Bijvoorbeeld op de beruchte samedi noir (zwarte zaterdag), in het eerste weekend van augustus. Le grand chassé-croisé wordt dit weekend ook wel genoemd. Letterlijk is dit een danspas of dressuur-figuur in de paardensport, waarbij het ene been over het andere wordt gezet. Maar het betekent ook ‘van plaats verwisselen’, in dit geval tussen de juillettistes en de aoûtiens (de Fransen zijn meesters in het verzinnen van de gekste zelfstandige naamwoorden!). De juillettistes zijn de vakantiegangers die in juli naar het zuiden zijn vertrokken en begin augustus weer terugkeren. De aoûtiens degenen die pas in augustus vertrekken. Zij kruisen elkaar meestal ergens rond Lyon … Wanneer je daar als nietsvermoedende Nederlander precies tussen zit, kun je je maar met één gedachte troosten: je krijgt tenminste waar voor je duur betaalde péage, je mag lekker lang genieten van de Franse "snel"wegen …