Net

‘Graag’ is niet het enige venijnige woordje om te vertalen. ‘Net’ is er nog zo een. We gebruiken het op heel veel manieren. Ik wil het hier hebben over ‘net’ om het recente verleden uit te drukken. Dus bijvoorbeeld: Ik heb net gehoord dat hij zijn auto niet zal verkopen.

Wij zijn geneigd om in dit soort zinnen juste te zeggen, omdat het lijkt op ‘zojuist’, maar het is niet correct en betekent vaak zelfs iets heel anders. In het bovenstaande voorbeeld betekent j’ai juste appris qu’il ne vendra pas sa voiture dat ik alleen maar heb gehoord dat hij zijn auto niet zal verkopen.

Om het recente verleden in correct Frans uit te drukken, kun je beter de constructie venir gebruiken. Dat is een beetje ingewikkeld, omdat venir (zonder de) ‘komen’ betekent. Venir de, daarentegen, heeft helemaal niets met ‘komen’ te maken. Het echte werkwoord volgt erna, in de infinitief.

‘Ik heb net gehoord dat hij zijn auto niet zal verkopen’ wordt op die manier: Je viens d’apprendre qu’il ne vendra pas sa voiture. Het hoofdwerkwoord in de zin is dus apprendre (horen, vernemen), dat in de infinitiefvorm blijft.

Ben je het spoor bijster? Hier nog een aantal voorbeelden, het is een kwestie van even wennen:
Il vient d’arriver – hij is net aangekomen
Ils viennent de partir – ze zijn net weg
Je viens de finir mon travail – ik heb net mijn werk af

Venir de is een zogenaamd modaal werkwoord en bestaat alleen in de présent (tegenwoordige tijd) en de imparfait (onvoltooid verleden tijd). Nog een paar voorbeelden van de laatste: Ils venaient de partir – ze waren net weg; Il venait de m’appeler, quand … – hij belde me net, toen …

Le printemps vient d’arriver, profitons-en!

Niet meer zo maagdelijk

Met dank aan Johan Huizing, http://my-provence-photos.blogspot.fr

Graag gedaan!

Sinds een paar weken bekijken wij weer de serie Ik Vertrek, op de Neder-buitenlander-zender BVN. Dit staat voor ‘Het Beste van Vlaanderen en Nederland'. Je kunt er overigens regelmatig een vraagteken bijzetten of dit ook echt zo is. In een van de uitzendingen konden we een Zeeuwse familie in actie zien om hun droom in Frankrijk waar te maken. We volgden hun wel en vooral wee en ik verbaasde me er weer eens over hoe mensen zichzelf zonder noemenswaardige kennis van de Franse taal en cultuur in een dergelijk avontuur storten. Maar goed, daar wilde ik het eigenlijk niet over hebben. De moeder van het gezin wilde een brief schrijven aan de burgemeester waarin zij ‘graag wilde weten' hoe het met de vergunning voor het zwembad stond. Zij vroeg aan haar zoontje, dat net iets meer Frans sprak dan zijzelf, wat ‘graag’ was in het Frans. Zoontje wist het ook niet. Google Translate wel: ‘j'aimerais savoir’ stond op het scherm. Hoe kon dat nou, vroeg moeder zich af, waar was het woordje ‘graag’ nou gebleven? Klik hier voor het filmpje: http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1299125 en kijk vanaf minuut 25.51.

Zo gaat dat vaak in een andere taal, je kunt de woorden niet één voor één vertalen en hopen op hetzelfde uit te komen dan wat je in je moedertaal zou hebben gezegd. J'aimerais savoir betekent ‘ik zou graag willen weten’. Je voudrais is ook mogelijk. Bijvoorbeeld: ik zou graag willen weten wanneer ik kan komen - je voudrais savoir quand je peux/pourrais venir. Om het ‘graag’ wat meer te accentueren, voeg je soms bien toe. Bijvoorbeeld je voudrais bien qu’il arrête – ik zou graag willen dat hij ophield.

Bovenstaande betekent niet dat ‘graag’ geen Frans equivalent heeft als apart woord. Het is volontiers, maar dat kun je niet zomaar overal gebruiken. Niet in mijn laatste voorbeeld in ieder geval. “Je voudrais volontiers qu’il arrête” is fout en krom, net zoals “je veux savoir volontiers quand vous venez”. Volontiers wordt vooral gebruikt in beleefdheidsuitingen, bijvoorbeeld wanneer iemand je iets aanbiedt. Encore un peu de vin? Oui, volontiers – ja graag (of ook oui, s’il vous/te plaît of je veux bien). Je peux vous donner un coup de main? Volontiers.

De uitdrukking ‘Graag of niet’ is bijna niet te vertalen in het Frans. Zeker niet met Volontiers ou pas! of iets dergelijks. Wat enigszins in de buurt komt is c’est quand tu veux of c’est pour aujourd’hui ou pour demain? beide ironisch bedoeld natuurlijk.

‘Graag gedaan’ is nog zo’n uitdrukking die niet automatisch kan worden omgezet in c’est fait volontiers, volontiers, bien fait of andere Nederfranse varianten. De rien en (il n’y a) pas de quoi zijn de standaarduitdrukkingen. Erg beleefd is je vous en prie. Wat je ook veel hoort is (il n’y a) pas de problème of avec plaisir. Mogelijkheden te over dus. Ik hoop niet dat de Zeeuwse mevrouw ‘graag gedaan’ op Google Translate opzoekt. Nieuwsgierigheidshalve heb ik dat zelf wel gedaan, en ik vond soyez le bienvenu – wees welkom. Een letterlijke vertaling van het Engelse ‘You’re welcome’. Niet correct natuurlijk!

Nuttig, dit stukje over een klein maar venijnig woord als ‘graag’? Graag gedaan hoor!

 

 

Heb je mijn GRATIS applicatie Meer Sjans Met Frans - de app (voor Android telefoon of tablet) nog niet? Scan dan hieronder de QR-code.

 

 

Meer sjans met Frans - de app!

Het is zover: Meer sjans met Frans - de app is in de lucht! En helemaal GRATIS bovendien!

Na maanden nadenken, schrijven, herschrijven, uitproberen en weer opnieuw beginnen is eindelijk mijn nieuwste Franse taalproduct verschenen: een applicatie voor smartphones en tablets van het type Android! Sorry dus voor de Apple-aanhangers ...

Als trouwe lezers kennen jullie de titel van mijn eerste boek Meer sjans met Frans!, dat onlangs in een geactualiseerde uitgave opnieuw op de markt is gekomen. Mijn blog draagt dezelfde titel en nu dus ook mijn app. Klik op onderstaand plaatje om naar Google Play te gaan. Je kunt de app ook dowloaden met behulp van de QR-code.

Iedere keer wanneer je de app opent, ontvang je een nieuwe Franse taaltip. Het zijn korte teksten, over verschillende onderwerpen en van verschillende moeilijkheidsgraad. Er zijn dertig tips in totaal, voor een maandje ongeveer, wanneer je er eentje per dag opent. Vergeet niet eerst de tuturial te lezen. En … vergeet vooral niet je feedback en je beoordeling in sterren te geven op Google Play.

Natuurlijk kun je ook via deze blog of mijn website www.marioneverink.eu laten weten wat je ervan vindt en of de app je helpt om je Frans verder te verbeteren. 

Veel Frans leerplezier!

 

Le petit juif

Je weet vast hoe dat voelt, wanneer je je elleboog precies op de verkeerde plek stoot. Er trekt een korte maar zeer hevige, tintelende pijn door je hele onderarm, hand en vingers. Je hebt ‘contact’ met je telefoonbotje, zeggen we dan. Hoewel het natuurlijk geen botje is waar je je aan stoot, maar een zenuw. Het gebeurde mij laatst, en een van de kinderen riep: tu t’es tapé le petit juif, maman?  Voor mijn ogen verscheen onmiddellijk het woord BLOGBERICHT!! en dat werd wel tijd ook, eerlijk gezegd, na een wel erg lange Kerstpauze …

Ik had er nooit over nagedacht, hoe het telefoonbotje in het Frans zou moeten heten. Nu weet ik het dus. Je telefoonbotje stoten is se cogner/se taper/se frapper le petit juif. Dus niets in de orde van ‘le petit os du téléphone’  of ‘l’os électrique’… Deze merkwaardige uitdrukking stamt uit de tijd dat joden noodgedwongen werkzaam waren in bepaalde beroepen, simpelweg omdat ze niet elk beroep mochten uitoefenen. Zo waren ze vaak handelaren in garen en band. Om de gewenste hoeveelheid band af te meten, hadden ze de gewoonte om het uiteinde ervan in hun hand te houden en het band rond hun gebogen onderarm op te winden. Zelf ken je deze methode vast ook, om touw of waslijn op te rollen. Eén keer rond was ongeveer 1,20 meter. Wanneer je snel wilt meten, maakt je arm vanzelf een soort schaarbeweging en zo stoot je gemakkelijk je elleboog, tegen een tafel bijvoorbeeld. Vandaar de uitdrukking le petit juif.

Ik geef toe dat het een vreemde, bijna onwaarschijnlijke achtergrond is, maar soms gaat dat zo met uitdrukkingen. Wanneer je er meer van weet, mag je je uiteraard graag melden met commentaar. Overigens kennen wij in Nederland exact dezelfde uitdrukking: ‘zijn jodenbotje stoten’. Zelf had ik daar nog nooit van gehoord, wie van jullie wel? In het Engels zegt men: to hit/to bump your funny bone en in het Duits spreekt men over der Musikantenknochen of over das Mäuschen (het muisje) en in Oostenrijk heet het: ‘sich das närrische Bein anhauen'. Leuke uitdrukkingen allemaal, maar op het moment dat je je stoot, heb je daar hélemaal geen boodschap aan!

Papa Noël

 

Vannacht is het dan eindelijk zover: le papa Noël komt de pakjes onder de kerstboom leggen en morgen, op eerste kerstdag mogen we ze open maken! Klein en groot hebben hun lettre au Père Noël geschreven, met daarbij natuurlijk hun liste – het verlanglijstje. Dit is geen kinderfabeltje, maar serieus waar. In Libourne, een klein stadje in het departement Gironde bevindt zich le Secrétariat du Père Noël. Zo’n 80 lutins en lutines beantwoorden daar al vanaf begin november dag na dag de kerstpost. Dat zijn zo’n 1,5 miljoen brieven en ook nog eens bijna 200.000 e-mails (want papa Noël gaat met de tijd mee). Al die brieven komen niet alleen uit Frankrijk, maar uit wel 160 andere landen. Logisch ook, want behalve in Frankrijk heeft de Kerstman verder alleen nog een secretariaat in Finland (hoe kan het ook anders), Canada en IJsland.

Het secretariaat bestaat dit jaar 50 jaar! Alles begon in 1962, toen twee (vrouwelijke ) postbodes het niet meer konden aanzien dat al die lieve kinderbrieven aan de Kerstman ongeopend in de prullenbakken op de postkantoren verdwenen.  Zij deden iets ondenkbaars: ze OPENDEN de brieven en schonden daarmee het briefgeheim! Ze schreven de kinderen terug. Gelukkig werd het door de vingers gezien en vond hun actie brede sympathie. Zoveel zelfs dat de toenmalige verantwoordelijke minister besloot om een secretariaat van de Kerstman op te richten. Dit was de eerste jaren gevestigd in Parijs, maar bevindt zich sinds 1967 in Libourne.

Heb je je liste nog niet ingeleverd? Dan is het nu waarschijnlijk te laat, maar zorg dat je er volgend jaar op tijd bij bent! http://www.laposte.fr/pere-noel/

 

Ik wens al mijn lezers

joyeuses fêtes

et une bonne et heureuse

année 2013!

 

Spiekbriefje

Spiekpen 1

 

Speciaal voor leraren Frans en scholieren onder mijn lezers, gaat het deze keer over twee werkwoorden: sécher en pomper. Nee, wees maar niet bang, ik ga ze niet vervoegen, ik wilde het hebben over hun ‘argotische’ betekenis in het Franse schooljargon.

Aanleiding is de pen die we cadeau kregen bij de afhaal-pizza, zie bovenstaande foto. Zo op het oog was het een gewone pen. Maar bij nader onderzoek bleek er een uittrekbare kalender in te zitten, zoals te zien op de foto hieronder. Mijn dochter had er onmiddellijk grote belangstelling voor. 'Geweldig om une antisèche mee te maken!', zo vertelde ze me. Misschien vraag je je, net als ik het eerder deed, af wat in hemelsnaam une antisèche is. Om dit uit te leggen, zal ik even bij het begin beginnen.

·       Sécher betekent natuurlijk in de eerste plaats ‘drogen’, zoals in je sèche mes cheveux – ik droog mijn haar. Une sèche-cheveux is een haardroger en une sèche-linge een droogmachine voor de was.

·       Maar sécher heeft ook de betekenis van ‘spijbelen’, zoals in il a séché le cours d’anglais – hij heeft gespijbeld bij Engels.

·       In de derde plaats betekent sécher dat je ergens geen antwoord op weet, bijvoorbeeld: sur cette question je sèche totalement – op die vraag weet ik absoluut het antwoord niet. Daarmee is dan ook direct duidelijk wat une antisèche is, namelijk een middel om te voorkomen dat je ergens het antwoord niet op weet, een spiekbriefje dus.

Een ander woord uit het school-argot voor une antisèche is une pompe. In samenhang hiermee is pomper niet alleen ‘pompen’, naast nog een hele reeks andere betekenissen, maar ook ‘overschrijven’, ‘spieken’ of ‘afkijken’. Bijvoorbeeld il a pompé au contrôle de maths – hij heeft afgekeken tijdens het proefwerk wiskunde.

Spiekpen 2

 

Mooi dat mijn dochter die pen niet krijgt natuurlijk! Waar een afhaalpizza al niet allemaal toe kan leiden …